Świadectwa historii

Foto: British Museum

Zdobycie Lachisz

Przedstawiony relief ukazuje zdobycie miasta Lachisz przez wojska asyryjskiego króla Sennacheryba w 701 r. p.n.e. Wydarzenie to zostało opisane zarówno w źródłach asyryjskich, jak i w Biblii (2 Krl 18–19; Iz 36–37; 2 Krn 32).

Relief przedstawia kolejne etapy oblężenia: atak asyryjskich machin oblężniczych, obronę miasta, zdobycie Lachisz, deportację mieszkańców Judy oraz scenę, w której Sennacheryb siedzi na tronie i przyjmuje hołd pokonanych.

Jest to jedno z najważniejszych archeologicznych świadectw wydarzeń opisanych w Biblii oraz jedno z najlepiej zachowanych przedstawień wojny w świecie starożytnym.

Ciekawostka historyczna: Relief został odkryty w pałacu królewskim Sennacheryba w starożytnej Niniwie, na terenie dzisiejszego Iraku. Obecnie znajduje się w zbiorach British Museum w Londynie, gdzie zajmuje całą salę poświęconą kampanii asyryjskiej przeciw Judzie.

Król przyjmujący hołd po zdobyciu Lachisz

Jedna z najbardziej znanych scen z reliefów z Lachisz przedstawia Sennacheryba siedzącego na tronie i przyjmującego hołd pokonanych mieszkańców Judy po zdobyciu miasta. Obok sceny znajduje się inskrypcja:

„Sennacheryb, król świata, król Asyrii, zasiadł na tronie i przyjął łupy z Lachisz.”

Jest to jedno z nielicznych przedstawień wydarzenia opisanego jednocześnie w Biblii i w źródłach pozabiblijnych, wykonane przez świadków epoki.

Cylinder Cyrusa w British Museum

Cylinder Cyrusa

Cylinder Cyrusa to gliniane naczynie zapisane pismem klinowym, pochodzące z VI wieku p.n.e. Powstało po zdobyciu Babilonu przez perskiego króla Cyrusa Wielkiego w 539 r. p.n.e. i należy do najważniejszych zabytków okresu perskiego.

W inskrypcji Cyrus przedstawia siebie jako władcę wybranego przez boga Marduka do przywrócenia porządku po upadku Babilonu. Opisuje również swoją politykę pozwalającą przesiedlonym narodom powrócić do swoich ziem oraz odbudować lokalne świątynie i miejsca kultu.

Dla historii Izraela wydarzenia te mają szczególne znaczenie. To właśnie Cyrus wydał dekret umożliwiający Żydom powrót z niewoli babilońskiej i odbudowę Świątyni w Jerozolimie po blisko siedemdziesięciu latach wygnania (Ezd 1,1–4; 2 Krn 36,22–23).

Choć sam cylinder nie wspomina bezpośrednio o Judejczykach ani o Jerozolimie, stanowi niezwykle ważne świadectwo historyczne potwierdzające politykę prowadzoną przez imperium perskie wobec podbitych narodów i dostarcza kontekstu dla wydarzeń opisanych w Księdze Ezdrasza i Księdze Nehemiasza.

Ciekawostka historyczna: W Księdze Izajasza Cyrus zostaje nazwany przez Boga „pomazańcem” (mesjaszem) jeszcze przed swoimi narodzinami (Iz 44,28–45,1). Jest to jedyny nieizraelski władca w Biblii, który otrzymuje taki tytuł.

Cylinder został odkryty w 1879 roku podczas wykopalisk w Babilonie na terenie dzisiejszego Iraku. Obecnie znajduje się w zbiorach British Museum w Londynie i należy do najważniejszych eksponatów związanych z historią starożytnego Bliskiego Wschodu.