Wejdź i Wyjdź

Bo

Żydzi zawsze mieli historie do przekazania innym.

Uwielbiam to świadectwo. Rzeczywiście, od najdawniejszych czasów opowiadanie historii było kluczowym elementem tradycji żydowskiej. Każda kultura ma swoje opowieści. Prawdopodobnie tradycja ta sięga czasów, gdy nasi przodkowie byli myśliwymi-zbieraczami, którzy nocą opowiadali historie przy ognisku.

Jesteśmy istotami opowiadającymi historie.

Jednak tym, co naprawdę zadziwia, jest sposób, w jaki w lekcji z tego tygodnia, na progu Wyjścia z Egiptu, Mojżesz trzykrotnie tłumaczy Izraelitom, jak powinni przekazywać tę historię swoim potomkom w przyszłych pokoleniach.

1) Kiedy twoje dzieci zapytają cię: „Co oznacza dla ciebie ta ceremonia?” to powiedz im: „To jest ofiara paschalna dla Pana, który przechodził obok domów Izraelitów w Egipcie i oszczędził nasze domy, gdy zabił Egipcjan” Wj 12:26-27 2) .

Tego dnia powiedz swojemu dziecku: „Czynię to z powodu tego, co Pan dla mnie uczynił, gdy wyszedłem z Egiptu.” Wj 13:8 

3) W przyszłych dniach, kiedy twoje dziecko zapyta cię: „Co to oznacza?” powiedz: „Z potężną ręką Pan wyprowadził nas z Egiptu, z ziemi niewoli.” Wj 13:14

Izraelici jeszcze nie opuścili Egiptu, a Mojżesz już instruował ich, jak mają przekazywać tę opowieść.

To niezwykłe zjawisko. Dlaczego tak się dzieje? Skąd ta obsesja na punkcie narracji?

Najprościej mówiąc, jesteśmy historią, którą sami o sobie tworzymy. Poznajemy siebie, odkrywając, w jakiej historii bierzemy udział. Nasze działania w teraźniejszości są wynikiem doświadczeń z przeszłości, które wpływają na nasze dążenie do określonej przyszłości. Nawet najmniejsze wyjaśnienie naszych działań jest już formą opowiadania historii.

Jednym z najpotężniejszych fragmentów dotyczących natury żydowskiego istnienia jest zawarty w „Rozważaniach o rządzie Polski” (1772) Jean-Jacques Rousseau. To dosyć dziwne miejsce aby tam szukać inspiracji wg tego tematu ale tak jest.

Rousseau opisuje tam Mojżesza jako jednego z największych przywódców politycznych, który stworzył naród z grupy uchodźców bez terytorium, sztuk, broni, talentów, cnót ani odwagi.

Geniusz Mojżesza polegał na ustanowieniu praw, które utrzymały Żydów jako odrębny naród.

Druga połowa zawiera się w tej lekcji, w ustanowieniu opowiadania historii jako kluczowego obowiązku religijnego, przypominania i odtwarzania wydarzeń Wyjścia co roku, a zwłaszcza w uczynieniu dzieci centralnym elementem tej opowieści.

Jezus używał przypowieści, aby skutecznie przekazać duchowe prawdy, nawiązując do żydowskiej tradycji opowiadania historii. Przypowieści były zrozumiałe i przystępne, czerpiąc z codziennego życia, co ułatwiało refleksję nad wartościami Królestwa Bożego.

Podobnie jak Mojżesz instruował Izraelitów, Jezus poprzez przypowieści zachęcał do odkrywania swojego miejsca w Bożym planie.

Podczas Ostatniej Wieczerzy ustanowił nowe znaczenie paschalnej kolacji, mówiąc: „To czyńcie na moją pamiątkę” (Łk 22,19), co podkreślało znaczenie Jego ofiary i misji oraz wypełnienie obietnic Starego Testamentu.

Tym samym, Jezus łączył się z żydowską tradycją i zapraszał do uczestnictwa w historii zbawienia, wskazując na Mesjasza jako wypełnienie Bożych obietnic.

Opowiadanie historii, a tym bardziej jej świętowanie, nie tylko przywołuje wydarzenia z przeszłości, ale również pozwala nam stać się ich częścią. Dzieje się to w czasach, gdy nasze telefony i komputery mają więcej pamięci, a nasze umysły nieco mniej.